Tui na

Tui na (chiń. 推拿, tuīná – „pchać i chwytać”) to chiński masaż leczniczy, zaliczany do filarów tradycyjnej medycyny chińskiej obok akupunktury, ziołolecznictwa, ćwiczeń qigong i dietetyki. Łączy techniki pracy na tkankach miękkich i mobilizacje stawów z uciskiem punktów i meridianów znanych z akupunktury. W ujęciu tradycji ma udrażniać kanały energetyczne i regulować przepływ qi oraz krwi, a przez to wspierać zarówno układ ruchu, jak i pracę narządów wewnętrznych. W odróżnieniu od masaży nastawionych głównie na relaks tui na bywa dość intensywny i ma charakter zabiegu terapeutycznego, zbliżonego w części zastosowań do terapii manualnej i fizjoterapii.

Techniki

Tui na opiera się na bogatym zestawie chwytów wykonywanych palcami, dłońmi, kłębami, łokciami i przedramionami. Należą do nich pchanie, ugniatanie, rozcieranie, chwytanie i ściskanie, charakterystyczne toczenie (rolowanie) przedramieniem, ucisk punktów akupunkturowych oraz wibracja, a często także mobilizacje i rozciąganie stawów. Pracuje się zarówno punktowo, jak i wzdłuż meridianów oraz na większych powierzchniach ciała, dobierając techniki do dolegliwości i konstytucji osoby.

Założenia

Tui na wyrasta z tej samej teorii co reszta medycyny chińskiej. Zdrowie wiąże się w niej ze swobodnym i zrównoważonym przepływem qi oraz krwi przez sieć meridianów, a chorobę tłumaczy między innymi zastojem lub nierównowagą yin i yang. Masaż ma rozpraszać ten zastój, regulować pracę narządów (zang-fu) i przywracać równowagę. Z tego powodu tui na zazwyczaj poprzedza ocena według diagnostyki chińskiej, a dobór punktów i technik nawiązuje wprost do akupunktury.

Historia

Korzenie tui na sięgają najstarszych warstw medycyny chińskiej. Jego poprzednik, zwany anmo (czyli „uciskanie i pocieranie”), wymieniany jest już w klasycznym dziele Huangdi Neijing. Sama nazwa „tui na” upowszechniła się dopiero w czasach dynastii Ming i pojawiła się wówczas w tekście poświęconym masażowi dziecięcemu. Do dziś osobną, rozwiniętą gałęzią pozostaje pediatryczne tui na (xiao er tui na), dostosowane do potrzeb najmłodszych.

Dowody i status

Tui na jest tradycyjną metodą leczniczą, a zarazem przedmiotem rosnącej liczby badań. Przeglądy systematyczne wskazują, że może łagodzić ból i poprawiać sprawność w przewlekłym, niespecyficznym bólu krzyża oraz w innych dolegliwościach mięśniowo-szkieletowych, niekiedy porównywalnie do wyciągu, leków czy standardowej fizjoterapii. Trzeba jednak uczciwie dodać, że jakość tych badań jest na ogół niska, wiele z nich pochodzi z Chin i obarczonych jest ryzykiem błędu, a dla schorzeń narządów wewnętrznych dowody są znacznie słabsze. Najlepiej traktować tui na jako wartościowe wsparcie przy napięciach i bólu układu ruchu oraz uzupełnienie opieki, a nie potwierdzoną metodę leczenia chorób wewnętrznych.