
Tui na
Chiński masaż leczniczy łączący uciski, ugniatanie, rolowanie i mobilizacje stawów z pracą na meridianach i punktach. Należy do głównych metod tradycyjnej medycyny chińskiej i według jej założeń służy regulowaniu przepływu qi i krwi oraz pracy z różnymi dolegliwościami.
Tui na (chiń. 推拿, tuīná – „pchać i chwytać”) to chiński masaż leczniczy, należący do głównych metod tradycyjnej medycyny chińskiej. Łączy techniki pracy na tkankach miękkich i mobilizacje stawów z uciskiem punktów i meridianów znanych z akupunktury. W ujęciu tradycji ma udrażniać meridiany i regulować przepływ qi oraz krwi, a przez to wspierać zarówno układ ruchu, jak i pracę narządów wewnętrznych. W odróżnieniu od masaży nastawionych głównie na relaks tui na bywa dość intensywny i ma przede wszystkim charakter terapeutyczny.
Techniki
Tui na opiera się na bogatym zestawie chwytów wykonywanych palcami, dłońmi, łokciami i przedramionami. Należą do nich: pchanie, ugniatanie, rozcieranie, chwytanie i ściskanie, charakterystyczne rolowanie dłonią (gun fa), ucisk punktów akupunkturowych oraz wibracja, a często także mobilizacje i rozciąganie stawów. Pracuje się zarówno punktowo, jak i wzdłuż meridianów oraz na większych powierzchniach ciała, dobierając techniki do dolegliwości i konstytucji osoby.
Założenia
Tui na wyrasta z tej samej teorii co reszta medycyny chińskiej. Zdrowie wiąże się w niej ze swobodnym i zrównoważonym przepływem qi oraz krwi przez sieć meridianów, a zaburzenia zdrowia tłumaczy m.in. zastojem qi i krwi lub nierównowagą yin i yang. Masaż ma rozpraszać ten zastój, regulować pracę narządów (zang-fu) i przywracać równowagę. Z tego powodu masaż tui na zazwyczaj jest poprzedzony oceną według diagnostyki chińskiej, a dobór punktów i technik nawiązuje wprost do akupunktury.
Historia
Korzenie tui na sięgają najstarszych warstw medycyny chińskiej. Jego poprzednik, zwany anmo (czyli „uciskanie i pocieranie”), wymieniany jest już w klasycznym dziele Huangdi Neijing. Sama nazwa „tui na” upowszechniła się dopiero w czasach dynastii Ming (1368–1644) i pojawiła się wówczas w tekście poświęconym masażowi dziecięcemu. Do dziś osobną, rozwiniętą gałęzią pozostaje pediatryczne tui na (xiao er tui na), dostosowane do potrzeb najmłodszych.
Co mówią badania
Tui na jest tradycyjną metodą leczniczą, a zarazem przedmiotem rosnącej liczby badań. Przeglądy systematyczne wskazują, że może zmniejszać ból i poprawiać sprawność w niektórych dolegliwościach mięśniowo-szkieletowych, w tym w przewlekłym, niespecyficznym bólu krzyża. Zastosowania związane z chorobami narządów wewnętrznych są znacznie słabiej udokumentowane.
Źródła
- H. Montakab, Medycyna chińska w praktyce. Teoria, diagnostyka i terapia w rozumieniu zachodnim, Galaktyka, 2017.
- J. Yang i in., Efficacy and safety of Tuina for chronic nonspecific low back pain: A PRISMA-compliant systematic review and meta-analysis, Medicine, 2023 (15 RCT: poprawa bólu i sprawności, ale niska jakość dowodów). link
- N.-W. Lee i in., Chuna (or Tuina) Manual Therapy for Musculoskeletal Disorders: A Systematic Review and Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials, Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, 2017 (przegląd pokrewnych terapii manualnych Chuna/Tuina). link
- Zdzisław Drobner, Masaż chiński Tui-Na dla początkujących, Wydawnictwo Vital, 2024.
Treści mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej.