Yin i yang

Yin i yang (chiń. 陰陽) to para dopełniających się pojęć z chińskiej filozofii, opisująca świat jako grę przeciwstawnych, lecz wzajemnie zależnych sił. Yin wiąże się z tym, co ciemne, chłodne, wilgotne, spokojne, ustępujące i wewnętrzne; yang – z tym, co jasne, ciepłe, suche, aktywne, ekspansywne i zewnętrzne. Jest to ogólny język opisu biegunów wszelkich zjawisk: dnia i nocy, lata i zimy, ruchu i spoczynku itd.

Zasada równowagi

Yin i yang określa się zawsze względem siebie – jedno nabiera znaczenia przez porównanie z drugim. Żadna z tych sił nie występuje w czystej postaci: w każdej zawiera się zalążek przeciwieństwa, co oddaje znany symbol taijitu – koła podzielonego falistą linią, w którym po jasnej stronie widnieje ciemna kropka, a po ciemnej – jasna. Obie siły nieustannie przechodzą jedna w drugą i równoważą się, a ich dynamiczna harmonia jest w tym ujęciu warunkiem porządku świata. Koncepcja ta jest ściśle związana z taoizmem i pojawia się m.in. w Tao Te Ching – jednej z jego najważniejszych ksiąg.

Związek z qi

W tradycyjnej medycynie chińskiej yin i yang porządkują sposób, w jaki opisuje się energię życiową qi. Krążące w ciele qi rozpatruje się w kategoriach jego jakości yin i yang, a zdrowie wiąże się z ich równowagą. Przewaga yang objawia się np. nadmiarem ciepła, pobudzenia i aktywności, a przewaga yin – chłodem, ociężałością i spowolnieniem. Celem diagnozy i terapii jest rozpoznanie, w którą stronę przechyliła się równowaga, oraz przywrócenie harmonijnego przepływu qi.

Zastosowania

Język yin i yang przenika całą tradycyjną medycynę chińską oraz pokrewne praktyki: dietetykę (pokarmy rozgrzewające i ochładzające), zioła, akupunkturę, a także ćwiczenia ruchowo-oddechowe, takie jak qigong i tai chi. Poza medycyną pojęcia te wykorzystywane są w chińskiej filozofii, sztuce, astrologii oraz w klasycznym tekście wróżebnym I Ching (Księdze Przemian). W każdym z tych zastosowań chodzi o odczytanie i zrównoważenie biegunowych jakości danego zjawiska.