Yin i yang

Yin i yang (chiń. 陰陽) to para dopełniających się pojęć z chińskiej filozofii, opisująca świat jako grę przeciwstawnych, lecz wzajemnie zależnych aspektów. Yin wiąże się z tym, co ciemne, chłodne, wilgotne, spokojne, ustępujące i wewnętrzne, a yang – z tym, co jasne, ciepłe, suche, aktywne, ekspansywne i zewnętrzne. Pierwotnie słowa te oznaczały zacieniony i nasłoneczniony stok wzgórza, a z czasem stały się językiem opisu biegunów wszelkich zjawisk: dnia i nocy, lata i zimy, ruchu i spoczynku.

Zasada równowagi

Yin i yang określa się zawsze względem siebie – jedno nabiera znaczenia przez porównanie z drugim. Żaden z tych aspektów nie występuje w całkowitym oderwaniu od drugiego: w każdym zawiera się zalążek przeciwieństwa, co oddaje znany symbol koła podzielonego falistą linią (taijitu), w którym po jasnej stronie widnieje ciemna kropka, a po ciemnej – jasna. Oba aspekty nieustannie przechodzą jeden w drugi i równoważą się, a ich dynamiczna harmonia jest w tym ujęciu warunkiem porządku świata. Koncepcja yin i yang stała się jednym z podstawowych elementów chińskiej kosmologii i filozofii, w tym taoizmu, i pojawia się m.in. w Daodejing (Tao te ching).

Yin i yang w medycynie chińskiej

W tradycyjnej medycynie chińskiej yin i yang tworzą podstawowy schemat opisu organizmu i zachodzących w nim procesów. W tych kategoriach klasyfikuje się m.in. narządy, substancje, funkcje organizmu oraz objawy. Ciepło, aktywność i ruch wiąże się przede wszystkim z yang, a chłód, spoczynek i odżywianie – z yin. Zaburzenia zdrowia opisuje się jako różne postacie nadmiaru, niedoboru lub zaburzonej relacji między yin i yang, a postępowanie ma służyć przywracaniu ich dynamicznej równowagi.

Zastosowania

Język yin i yang przenika całą tradycyjną medycynę chińską oraz pokrewne praktyki: dietetykę (pokarmy rozgrzewające i ochładzające), zioła, akupunkturę, a także ćwiczenia ruchowo-oddechowe, takie jak qigong i tai chi. Poza medycyną pojęcia te wykorzystywane są w chińskiej filozofii, sztuce, astrologii oraz w klasycznym tekście wróżebnym I Ching (Księga Przemian). W każdym z tych zastosowań chodzi o odczytanie i zrównoważenie biegunowych jakości danego zjawiska.