Lęk i niepokój

Lęk i niepokój są naturalnymi reakcjami na spostrzegane zagrożenie lub niepewność. Mogą mobilizować ciało, wyostrzać uwagę i pomagać w przygotowaniu się do trudnej sytuacji. Stają się problemem, gdy są długotrwałe, nieproporcjonalne do okoliczności i utrudniają codzienne życie.

Lęk codzienny a zaburzenia lękowe

Okazjonalny niepokój przed egzaminem, rozmową czy decyzją jest zwykłą częścią życia. O zaburzeniu lękowym może świadczyć lęk nadmierny, uporczywy, trudny do opanowania lub prowadzący do unikania i ograniczenia codziennego życia. Towarzyszą mu często objawy z ciała, takie jak przyspieszone bicie serca, duszność, napięcie mięśni, drżenie czy dolegliwości żołądkowe. Rozpoznanie wymaga całościowej oceny i należy do specjalisty.

Co może pomagać na co dzień

Przy zwykłym napięciu i jako uzupełnienie profesjonalnej opieki pomocne bywają proste, łagodne sposoby. Codziennemu dobrostanowi sprzyjają: regularny ruch, wystarczający sen (Lepszy sen), ograniczenie nadmiaru kofeiny i alkoholu, kontakt z naturą oraz wsparcie bliskich. Z praktyk wyciszających pomocna jest uważność i oparte na niej programy (mindfulness, MBSR), praca nad wyciszeniem i regulacją pobudzenia (Wyciszenie, Regulacja układu nerwowego), łagodne techniki oddechowe z wydłużonym wydechem (praktyki oddechowe, w tym oddech koherentny, breathwork relaksacyjny) oraz spokojne formy jogi (joga nidra, joga regeneracyjna).

Kiedy szukać pomocy

Warto sięgnąć po profesjonalną pomoc, gdy lęk utrzymuje się, jest silny lub odbiera radość i swobodę w codziennym życiu, a także gdy pojawiają się napady paniki albo gdy w wyniku lęku unika się coraz większej liczby sytuacji, miejsc czy czynności. Zaburzenia lękowe dobrze poddają się leczeniu, a jego forma zależy od rodzaju trudności. Do najlepiej przebadanych metod należy terapia poznawczo-behawioralna, często obejmująca stopniową pracę z unikanymi sytuacjami. W części przypadków stosuje się również farmakoterapię lub połączenie obu form pomocy.