Problemy ze snem

Problemy ze snem obejmują trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu, nietypową porę snu, nadmierną senność oraz objawy pojawiające się podczas snu, takie jak zaburzenia oddychania. Łączy je to, że odbijają się na samopoczuciu i funkcjonowaniu w ciągu dnia. Okazjonalne gorsze noce są częste i zwykle przemijają, ale gdy trudności się utrzymują, warto przyjrzeć się im bliżej, a niekiedy skonsultować z lekarzem.

Najczęstsze trudności

Najczęstsza jest bezsenność, czyli kłopot z zaśnięciem, częste wybudzenia albo budzenie się zbyt wcześnie, połączone z gorszym samopoczuciem w dzień. Bezsenność bywa przygodna i związana ze stresem czy nadmiernym pobudzeniem. O bezsenności przewlekłej mówi się, gdy mimo odpowiednich warunków i możliwości snu trudności występują co najmniej trzy noce w tygodniu przez co najmniej trzy miesiące i pogarszają funkcjonowanie w ciągu dnia.

Sen zaburzają też inne stany. Bezdech senny daje takie objawy jak głośne chrapanie, obserwowane przerwy w oddychaniu, wybudzenia z dławieniem, poranne bóle głowy i nadmierna senność w ciągu dnia. Zespół niespokojnych nóg to nieprzyjemne doznania w nogach i przymus ich poruszania, nasilające się wieczorem i utrudniające zaśnięcie. Rytm snu rozregulowują zaburzenia rytmu dobowego, które wcale nie muszą się wiązać z pracą zmianową czy podróżami między strefami czasowymi.

Co pomaga

Przy przewlekłej bezsenności leczeniem pierwszego wyboru jest terapia poznawczo-behawioralna bezsenności (CBT-I). Jej efekty zwykle utrzymują się dłużej niż działanie leków nasennych, a sama terapia nie wiąże się z ryzykiem zależności od leku. Higiena snu oraz praktyki sprzyjające wyciszeniu (czytaj: Lepszy sen) są wartościowym wsparciem, lecz przy utrwalonych trudnościach zwykle nie wystarczają jako jedyne działanie. Przy podejrzeniu bezdechu sennego lub zespołu niespokojnych nóg potrzebna jest diagnostyka i leczenie przyczyny, bo praktyki relaksacyjne nie zastąpią opieki medycznej.