Garshana

Garshana (sanskr. garṣaṇa – „tarcie, pocieranie") to określenie ajurwedyjskiego masażu na sucho, wykonywanego bez użycia oleju – najczęściej rękawicami z surowego jedwabiu lub szczotką z naturalnego włosia. Energiczne pocieranie skóry ma pobudzać krążenie i przepływ limfy oraz wspierać naturalne procesy oczyszczania organizmu. Garshanę stosuje się zwykle rano, jako element codziennej rutyny (dinacharya), często jako przygotowanie skóry przed masażem olejowym (abhyanga).

Nazwa i pochodzenie

Samo nacieranie ciała na sucho jako element codziennej rutyny jest w ajurwedzie praktyką dawną. Klasyczne teksty opisują je pod nazwami udgharshana i udvartana, przy czym udvartana oznacza najczęściej masaż ziołowymi proszkami lub pastą, wykonywany „pod włos", w kierunku przeciwnym do masażu olejowego, i zalecany zwłaszcza przy nadmiarze doszy kapha oraz dla zmniejszenia ociężałości i tkanki tłuszczowej. Same słowa garṣaṇa i udgharṣaṇa wywodzą się zresztą z tego samego sanskryckiego rdzenia oznaczającego „pocieranie".

Nowsza i typowo zachodnia jest natomiast konkretna forma tej praktyki, którą dziś najczęściej nazywa się garshaną: nacieranie rękawicami z surowego jedwabiu lub szczotką, bez proszków, oraz tłumaczenie jej działania przez „usuwanie toksyn" i „drenaż limfatyczny" – podczas gdy klasyczna rama mówiła o kaphie, amie i kanałach ciała (srotas), a nie o układzie limfatycznym. Garshana w tej postaci nie jest więc ani wymysłem znikąd, ani wprost przeniesieniem ze starożytnych ksiąg, lecz współczesnym rozwinięciem dawnego nacierania na sucho.

Działanie

W ajurwedzie skóra jest traktowana jako duży narząd oczyszczania, a garshana ma wspomagać usuwanie toksyn (ama) przez układ limfatyczny. Praktyce przypisuje się złuszczanie martwego naskórka, pobudzenie krążenia krwi i limfy, dodawanie ciału lekkości i energii oraz poprawę wchłaniania olejów lub kosmetyków nakładanych po zabiegu. Ponieważ masaż jest rozgrzewający i pobudzający, uważa się go za szczególnie pomocny przy nadmiarze doszy kapha, objawiającym się ciężkością, ospałością czy zatrzymywaniem wody.

Technika

Masaż prowadzi się po suchej skórze, zwykle zaczynając od stóp i dłoni, a następnie kierując ruchy w stronę serca, zgodnie z przebiegiem naczyń limfatycznych. Na kończynach stosuje się długie, proste pociągnięcia, a na stawach ruchy okrężne, powtarzając je kilka razy na każdej partii ciała. Po garshanie zaleca się ciepłą kąpiel lub masaż olejowy. Częstotliwość dobiera się do konstytucji: osoby o przewadze kaphy mogą praktykować ją codziennie, a osoby o przewadze pitty i vata – mniej regularnie.