Oil pulling / ssanie oleju

Oil pulling (dosł. ang. „wyciąganie olejem”, po polsku olejowe płukanie jamy ustnej lub ssanie oleju) to praktyka polegająca na trzymaniu i przepłukiwaniu jamy ustnej olejem przez kilka do kilkunastu minut, a następnie wypluwaniu go. W ajurwedzie odpowiadają jej techniki gandusha i kavala, a swoje miejsce ma w porannej higienie jamy ustnej w ramach dinacharyi, obok skrobania języka i mycia zębów.

Pochodzenie

Tradycja ajurwedyjska wyróżnia dwie pokrewne techniki: kavala, czyli aktywne przepłukiwanie ust niewielką ilością oleju, oraz gandusha, czyli wypełnienie ust większą ilością oleju i trzymanie go bez poruszania. W obu chodzi o kontakt oleju ze śluzówką jamy ustnej. Opisy takiej pielęgnacji znajdziemy już w klasycznych podręcznikach ajurwedy, w rozdziałach o codziennej rutynie.

Jak się praktykuje

Najczęściej praktykuje się rano, na czczo, przed myciem zębów. Do ust bierze się około łyżki oleju roślinnego, zwykle sezamowego, kokosowego lub słonecznikowego, i delikatnie przepuszcza go między zębami oraz po jamie ustnej. Zabieg trwa od kilku do kilkunastu minut. Oleju nie należy połykać, ponieważ według ajurwedy ma on zebrać zanieczyszczenia ze śluzówki. Po zakończeniu wypluwa się go do kosza, a nie do zlewu, bo zastygający olej zatyka rury. Następnie należy wypłukać jamę ustną i umyć zęby. Rodzaj oleju dobiera się do konstytucji, np. rozgrzewający olej sezamowy przy przewadze vaty, a chłodzący kokosowy przy dominującej pitcie.

W ujęciu ajurwedy

Tradycyjnie oil pulling ma oczyszczać jamę ustną z nocnego nalotu, opisywanego w ajurwedzie jako ama, wspierać zdrowie dziąseł i zębów, odświeżać oddech oraz poprawiać komfort ust i gardła. Ajurweda traktuje jamę ustną nie tylko lokalnie, ale też jako bramę układu trawiennego, dlatego poranne oczyszczanie ust wpisuje się w szersze dbanie o trawienie i równowagę.

Co mówią badania

Oil pulling jest przedmiotem rosnącej liczby badań nad zdrowiem jamy ustnej. Przeglądy systematyczne i metaanalizy wskazują, że regularna praktyka może zmniejszać ilość płytki nazębnej, liczbę bakterii (mi.in. Streptococcus mutans) oraz objawy zapalenia dziąseł, a olej sezamowy bywa w tych badaniach porównywalny z płukankami z chlorheksydyną. Badania są jednak na razie niewielkie i zróżnicowane metodologicznie, a Amerykańskie Towarzystwo Stomatologiczne (ADA) zwraca uwagę, że nie ma wiarygodnych dowodów na zapobieganie próchnicy czy wybielanie zębów. Oil pulling najlepiej więc traktować jako dodatek do codziennej higieny – uzupełnienie szczotkowania, nitkowania i regularnych wizyt u stomatologa.