
Drenaż limfatyczny
Delikatny, rytmiczny masaż pobudzający przepływ chłonki i kierujący ją z tkanek ku węzłom chłonnym. Jest dziś uznanym elementem leczenia obrzęku limfatycznego, stosowanym również przy obrzękach pooperacyjnych i dla odprężenia.
Drenaż limfatyczny (manualny drenaż limfatyczny, MDL) to delikatny, rytmiczny masaż, którego celem jest pobudzenie przepływu chłonki (limfy) i skierowanie nadmiaru płynu z tkanek ku węzłom chłonnym. Wykonuje się go bardzo lekkim, zmiennym naciskiem, powolnymi ruchami okrężnymi i „pompującymi”, prowadzonymi wzdłuż naturalnych dróg limfatycznych – tym właśnie różni się od typowego masażu z mocniejszym naciskiem, gdzie celem jest rozluźnienie mięśni.
Historia i technika
Metodę opracowali w latach 30. XX w. duński terapeuta Emil Vodder i jego żona Estrid, którzy w 1936 r. przedstawili ją w Paryżu, pracując początkowo z osobami z przewlekłymi obrzękami i zapaleniami węzłów chłonnych. Charakterystyczne dla podejścia Voddera jest delikatne rozciąganie skóry, a nie ślizganie po niej, oraz rytmiczna zmiana nacisku, która ma wspomagać ruch chłonki. Z czasem powstały też inne szkoły drenażu, między innymi metoda Leduca i Földiego, stosowane głównie w obrzęku limfatycznym.
Zastosowanie
Najważniejszym, dobrze ugruntowanym zastosowaniem drenażu jest leczenie obrzęku limfatycznego, pierwotnego lub wtórnego, na przykład obrzęku kończyny po usunięciu węzłów chłonnych w trakcie leczenia raka piersi. W tym kontekście drenaż jest częścią kompleksowej terapii udrażniającej (CDT), obok kompresji bandażami i rękawami uciskowymi, ćwiczeń oraz starannej pielęgnacji skóry. Bywa też stosowany przy obrzękach pooperacyjnych i pourazowych, w rehabilitacji, a w gabinetach kosmetycznych wykorzystuje się go dla zmniejszenia opuchlizny twarzy i odprężenia.
Dowody i status
Drenaż limfatyczny ma realne podstawy naukowe w opiece nad obrzękiem limfatycznym. Przeglądy badań pokazują, że kompleksowa terapia udrażniająca skutecznie zmniejsza objętość obrzękniętej kończyny, poprawia jakość życia i ogranicza nawroty zakażeń skóry, a sam drenaż jest jej cennym elementem, zwłaszcza w łagodniejszych obrzękach. W praktykach wellness dużo się mówi o uczuciu lekkości, zmniejszeniu opuchnięcia i wsparciu odpoczynku. Jako zabieg odprężający i wspomagający przy obrzękach drenaż jest wartościowy, choć przy schorzeniach najlepiej prowadzić go w ramach opieki fizjoterapeutycznej lub medycznej.
Źródła
- A. Pyszora, Kompleksowa fizjoterapia pacjentów z obrzękiem limfatycznym, „Medycyna Paliatywna w Praktyce”, 4(1), 2010, s. 23–29 (polski artykuł przeglądowy, otwarty dostęp). link
- Wskazania i przeciwwskazania do wykonywania manualnego drenażu limfatycznego, Zintegrowana Platforma Edukacyjna (zpe.gov.pl). link
- J. Ezzo i in., Manual lymphatic drainage for lymphedema following breast cancer treatment, Cochrane Database of Systematic Reviews, 2015 (CD003475). link
Dokąd dalej
Podobne praktyki
Treści mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej.