Masaż tajski

Masaż tajski (taj. นวดแผนไทย, nuat phaen thai, lub nuad boran – „masaż dawny, starożytny”, od nuad, „uciskać, masować”) to tradycyjny system pracy z ciałem rozwijany w Tajlandii. Wykonuje się go na macie rozłożonej na podłodze, w luźnym ubraniu i bez użycia oleju. Łączy mocne uciski, zbliżone do akupresury, z biernym rozciąganiem ciała. Dlatego potocznie bywa nazywany „jogą dla leniwych”, choć w praktyce może być intensywny i wymaga dobrej komunikacji z terapeutą. W 2019 roku tradycyjny masaż tajski (Nuad Thai) został wpisany na listę reprezentatywną niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości UNESCO (ang. Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity).

Założenia

Masaż tajski opiera się na wyobrażeniu sieci niewidzialnych kanałów energetycznych zwanych sen, którymi ma przepływać życiowy „wiatr” lub oddech (lom). Spośród tysięcy linii wyróżnia się dziesięć głównych (sib sen), wzdłuż których pracuje terapeuta. Zatrzymanie przepływu w tych kanałach wiąże się z bólem i dolegliwościami, a celem zabiegu jest udrożnienie kanałów. Koncepcja ta jest pokrewna indyjskim nadi oraz chińskim meridianom, co odzwierciedla historyczne wpływy ajurwedy, jogi i buddyzmu na medycynę tajską. Za legendarnego twórcę uchodzi Jīvaka Komarabhacca (w Tajlandii zwany Shivago Komarpaj), lekarz związany z otoczeniem Buddy, czczony jako ojciec tajskiej medycyny.

Przebieg i style

Podczas zabiegu osoba masowana leży na macie, a terapeuta pracuje dłońmi, kciukami, łokciami, kolanami, a nawet stopami, przesuwając się wzdłuż linii sen rytmicznymi uciskami i wplatając w to powolne rozciąganie, skłony i skręty ciała przypominające pozycje jogi. Pełny masaż trwa zwykle od jednej do dwóch godzin. Tradycyjnie wyróżnia się dwa nurty: północny, kojarzony z Chiang Mai, łagodniejszy i kładący większy nacisk na rozciąganie, oraz południowy, dworski, związany z Bangkokiem i Wat Pho, bardziej skupiony na precyzyjnych uciskach punktów. Masaż bywa też uzupełniany rozgrzewającymi okładami z gorących ziół. Współcześnie UNESCO rozróżnia masaż tajski o charakterze leczniczym oraz prozdrowotnym i relaksacyjnym.

Dowody i status

Masaż tajski jest tradycyjną praktyką pracy z ciałem, a badania nad jego działaniem wciąż są nieliczne i prowadzone zwykle na małych grupach. Dotychczasowe przeglądy wskazują jednak, że może on przynieść przejściową ulgę w bólu pleców, karku czy przy napięciowym bólu głowy oraz wspierać rozluźnienie i swobodę ruchu. Masaż tajski najlepiej traktować jako wartościowe wsparcie dobrego samopoczucia i codziennej troski o ciało.