Ból pleców i kręgosłupa

Ból pleców i kręgosłupa to jedna z najczęstszych dolegliwości narządu ruchu. Może dotyczyć dolnej części pleców (ból krzyża), odcinka szyjnego (ból karku) albo środkowej części pleców, czyli odcinka piersiowego. W wielu przypadkach jest niespecyficzny, to znaczy nie wynika z jednej uchwytnej choroby ani konkretnej zmiany anatomicznej.

Niespecyficzny ból pleców zwykle nie oznacza poważnego uszkodzenia i często łagodnieje w ciągu kilku tygodni, choć bywa, że nawraca. Może jednak mocno wpływać na codzienne funkcjonowanie, sen, nastrój i zaufanie do ciała. Na jego odczuwanie wpływają m.in. przeciążenia, mała ilość ruchu, długie pozycje statyczne, stres i obawa przed ruchem wynikająca z wcześniejszych doświadczeń bólowych.

Gdzie może boleć

Najczęstszy jest ból krzyża, czyli dolnej części pleców. Często pojawia się po przeciążeniu, dłuższym siedzeniu, nagłej zmianie aktywności albo bez jednej wyraźnej przyczyny. Ból karku i szyi bywa związany z napięciem, stresem, pracą przy komputerze i długim utrzymywaniem jednej pozycji.

Ból w środkowej części pleców występuje rzadziej i wymaga większej czujności, bo ta okolica bywa miejscem bólu rzutowanego z narządów wewnętrznych. Ostrożność jest szczególnie ważna, gdy ból łączy się z dolegliwościami w klatce piersiowej, dusznością, zimnymi potami, nudnościami albo pojawia się nagle i silnie między łopatkami.

Co zwykle pomaga

Przy niespecyficznym bólu pleców bez objawów alarmowych najważniejsze jest pozostanie możliwie aktywnym. Długie leżenie zwykle nie pomaga, a stopniowy powrót do codziennych zajęć sprzyja zdrowieniu. Ruch powinien być łagodny, dostosowany do objawów i zwiększany stopniowo.

Pomocne bywają ćwiczenia wzmacniające i rozciągające, mobility, łagodna joga, tai chi, metoda Feldenkraisa, spacer, spokojna praca z oddechem oraz techniki regulacji napięcia. Masaż, terapia manualna i rozluźnianie mięśniowo-powięziowe mogą przynosić ulgę. W przewlekłym bólu krzyża najlepiej opisane są praktyki łączące ciało i umysł, takie jak joga, tai chi i redukcja stresu oparta na uważności.

Czego unikać

Przy typowym bólu pleców warto unikać długiego unieruchomienia, gwałtownego forsowania się oraz przekonania, że każdy ból oznacza uszkodzenie. Ostrożność jest potrzebna, ale zbyt silna obawa przed ruchem może utrwalać napięcie i ograniczać sprawność. Rutynowe RTG lub rezonans zwykle nie są potrzebne przy niespecyficznym bólu bez objawów alarmowych, a badania obrazowe mają największy sens wtedy, gdy ich wynik może zmienić sposób leczenia.