Technika Alexandra

Technika Alexandra (ang. Alexander Technique) to metoda edukacji ruchowej i somatycznej, która pomaga rozpoznawać i zmieniać nawykowe sposoby poruszania się i reagowania, aby ograniczać zbędne napięcie i poruszać się z większą swobodą i łatwością. Szczególną uwagę poświęca się relacji głowy, szyi i tułowia oraz ograniczaniu nadmiernego wysiłku. Ma formę procesu uczenia się, a nie zestawu powtarzanych ćwiczeń. Opracował ją na przełomie XIX i XX wieku F.M. Alexander.

Historia

Frederick Matthias Alexander (1869–1955) był australijskim aktorem i recytatorem, który tracił głos podczas występów. Według własnej relacji zaczął obserwować się przy użyciu luster i uznał, że podczas mówienia wykonuje nawykowe ruchy głową oraz napina szyję. Na tej podstawie przez kolejne lata rozwijał sposób pracy, któremu przypisywał poprawę głosu. Opowieść tę znamy głównie z jego książek, dlatego jest przede wszystkim historią powstania metody, a nie klinicznym opisem przyczyny utraty głosu. Od 1904 r. nauczał jej w Londynie, m.in. aktorów i mówców, a swoje doświadczenia opisał w książkach, w tym w The Use of the Self.

Zasady

W modelu Alexandra kontrola pierwotna (primary control) odnosi się do relacji głowy, szyi i tułowia, której przypisuje się szczególne znaczenie dla ogólnej koordynacji ruchu. Inhibition oznacza krótką pauzę, podczas której uczeń rezygnuje z natychmiastowego wykonania nawykowej reakcji. Directions to z kolei mentalne intencje, takie jak pozwolenie szyi na większą swobodę czy wyobrażenie wydłużania tułowia. Mają one formę intencji, bez siłowego poprawiania pozycji. Alexander zwracał też uwagę, że nasze czucie własnego ciała bywa zawodne, a nadmierne skupienie na samym celu kosztem sposobu jego osiągania utrwala napięcie.

Jak wygląda lekcja

Technika przekazywana jest zwykle na lekcjach indywidualnych. Pracuje się w codziennych sytuacjach, takich jak siadanie i wstawanie z krzesła, stanie i chodzenie, a czasem w pozycji półleżącej z podparciem głowy. Nauczyciel może używać lekkiego dotyku jako wskazówki towarzyszącej ruchowi, za zgodą uczestnika. Uczeń stopniowo uczy się przenosić uważność do zwykłych czynności.

Co mówią badania

Najwięcej danych dotyczy przewlekłego lub nawracającego bólu pleców. W dużym badaniu ATEAM z udziałem 579 osób lekcje Techniki Alexandra wiązały się po roku z mniejszą liczbą dni z bólem i mniejszymi ograniczeniami w codziennym funkcjonowaniu. Korzyści obserwowano również po krótszej serii lekcji połączonej z ćwiczeniami. Dla innych zastosowań, takich jak wsparcie głosu, postawy czy funkcjonowania w chorobie Parkinsona, dane są wstępne.