Surya Namaskar (Powitanie Słońca)

Surya Namaskar (sanskr. सूर्यनमस्कार, sūrya namaskāra – „pokłon słońcu”, od surya, „słońce”, i namaskara, „pozdrowienie, pokłon”), po polsku „powitanie słońca”, to dynamiczna sekwencja pozycji jogi (asan) połączonych z oddechem, tradycyjnie wykonywana o świcie, twarzą do wschodzącego słońca. W najbardziej rozpowszechnionej wersji składa się z 12 pozycji tworzących płynny cykl, który rozgrzewa i uelastycznia całe ciało. Surya Namaskar stanowi rozgrzewkę i fundament wielu współczesnych, dynamicznych stylów jogi, zwłaszcza vinyasy i ashtangi.

Przebieg

W jednej z najbardziej rozpowszechnionych wersji sekwencja obejmuje 12 kroków, w których kolejne pozycje łączy się ze świadomym wdechem lub wydechem. Klasyczny cykl zawiera: pozycję modlitewną (pranamasana), wyciągnięcie rąk w górę (hasta uttanasana), skłon w przód (hasta padasana lub uttanasana), wykrok zwany pozycją jeźdźca (ashwa sanchalanasana), deskę (dandasana lub phalakasana, zależnie od szkoły), powitanie ośmioma częściami ciała (ashtanga namaskara), kobrę (bhujangasana) i psa z głową w dół (adho mukha svanasana). Dalej wraca się przez podobny układ pozycji w odwrotnej kolejności, zwykle zmieniając nogę w wykroku. Sekwencję powtarza się kilka razy, od kilku rund u początkujących po kilkanaście i więcej u zaawansowanych. Istnieją różne warianty, m.in. łagodniejsza wersja z jogi hatha oraz bardziej wymagające Surya Namaskar A i B z ashtanga vinyasy.

Pochodzenie

Cześć oddawana słońcu jest w Indiach starożytna, ale powitanie słońca jako płynna sekwencja asan to w dużej mierze rozwój XX-wieczny. Dynamiczną wersję spopularyzował w latach 20. i 30. XX w. Bhawanrao Pant Pratinidhi, radża z Aundh, następnie praktyka została włączona do różnych szkół nowoczesnej jogi, m.in. przez Krishnamacharyę i jego uczniów. Na jej rozwój wpływały także indyjskie tradycje ćwiczeń fizycznych, w tym praktyki danda stosowane przez zapaśników. Współczesne warianty Surya Namaskar różnią się między szkołami jogi.

Działanie i korzyści

Surya Namaskar to jednocześnie rozgrzewka, trening siły i gibkości oraz forma aktywności o charakterze wytrzymałościowym. Intensywność zależy od tempa, wariantu i sposobu wykonania – praktyka może osiągać poziom wysiłku wystarczający do treningu układu krążeniowo-oddechowego. Prace z udziałem osób z nadwagą wskazują na poprawę składu ciała, siły i sprawności po kilkutygodniowej, regularnej praktyce. Powitanie słońca jest wartościową, całościową formą ruchu.