Moksoterapia

Moksoterapia (zwana też moksą lub przyżeganiem) to metoda tradycyjnej medycyny chińskiej polegająca na ogrzewaniu wybranych punktów i okolic ciała ciepłem tlącej się suszonej bylicy. W ujęciu TCM ma pobudzać przepływ qi i krwi oraz wspierać organizm w stanach wiązanych z zimnem i osłabieniem. Często stosuje się ją wraz z akupunkturą, na tych samych punktach.

Surowiec i założenia

Podstawowym surowcem jest moksa – wysuszona i rozdrobniona bylica, najczęściej Artemisia argyi, formowana w stożki, kuleczki albo sprasowane „cygara”. Nazwa pochodzi od japońskiego słowa mogusa, oznaczającego suszoną bylicę używaną do przyżegania.

Według teorii medycyny chińskiej ciepło działające na punkty meridianów ma rozgrzewać kanały, usuwać blokady i wzmacniać witalność.

Techniki

TCM rozróżnia dwa główne sposoby wykonywania zabiegu:

• Moksoterapia bezpośrednia – małe stożki moksy umieszcza się na skórze i zapala. W wersji bliznowaciejącej wypala się je do końca, a w niebliznowaciejącej usuwa przed oparzeniem.
• Moksoterapia pośrednia – źródło ciepła nie dotyka skóry. Tlące się „cygaro” moksowe trzyma się nad wybranym punktem, umieszcza moksę na igle akupunkturowej albo na warstwie pośredniczącej, na przykład plasterku imbiru lub soli.

Zastosowania i badania

Najlepiej przebadanym zastosowaniem moksoterapii jest wspomaganie obrotu płodu z położenia miednicowego do główkowego pod koniec ciąży. Zwykle ogrzewa się wówczas punkt BL67 (Zhiyin) przy małym palcu stopy. Przegląd Cochrane z 2023 roku wskazuje, że moksa stosowana wraz ze zwykłą opieką prawdopodobnie zmniejsza szansę utrzymania się położenia innego niż główkowe przy porodzie.

Moksoterapię stosuje się też tradycyjnie przy dolegliwościach bólowych oraz stanach wiązanych z zimnem i niedoborem. Dla większości tych zastosowań dostępne badania nie pozwalają jeszcze na pewne wnioski.