Drishti

Drishti (sanskr. दृष्टि, dṛṣṭi – „wzrok, spojrzenie, sposób patrzenia”) oznacza w jodze skupienie wzroku, a we współczesnej jodze posturalnej najczęściej wyznaczony punkt, na którym podczas asany, pranajamy lub medytacji spoczywa spojrzenie. Kierowanie wzroku w jedno miejsce ma porządkować uwagę, ułatwiać utrzymanie równowagi i wyciszać rozproszony umysł.

Zastosowanie

Współcześni nauczyciele jogi interpretują drishti jako praktykę wspierającą pratjaharę i dharanę, czyli wycofanie zmysłów i koncentrację, dwa stopnie ścieżki opisanej w Jogasutrach Patańdżalego. Sam tekst nie przedstawia jednak systemu punktów spojrzenia. Ograniczając napływ bodźców wzrokowych, ćwiczący łatwiej zbiera uwagę w jednym punkcie (ekagrata), co tradycyjnie uznaje się za wstęp do medytacji. Spojrzenie powinno przy tym pozostawać miękkie i swobodne, bez napinania oczu.

Dziewięć drishti

Przypisywanie każdej asanie konkretnego punktu spojrzenia jest szczególnie charakterystyczne dla nowoczesnej szkoły Ashtanga Vinyasa. Wyróżnia się w niej zwykle dziewięć drishti. W niektórych zestawieniach jest ich osiem, ponieważ spojrzenie w lewo i w prawo liczy się łącznie jako jeden typ boczny (parśwa). Punkty to spojrzenie na czubek nosa, na punkt między brwiami (tak zwane trzecie oko), na pępek, na czubki palców dłoni, na palce stóp, daleko w lewo, daleko w prawo, na kciuki oraz w górę, ku niebu. Dobór punktu zależy od pozycji i ma wspierać jej kształt oraz skupienie. Pokrewną, lecz osobną techniką jest trataka. Drishti zwykle towarzyszy asanie lub medytacji, natomiast trataka jest samodzielnym ćwiczeniem długiego, nieruchomego wpatrywania się w jeden obiekt, na przykład w płomień świecy.

Status

W starszych tekstach jogi drishti znaczy przede wszystkim „wzrok” lub „sposób patrzenia”, a rozbudowany system dziewięciu punktów przypisanych do asan jest dopiero wkładem nowoczesnej Ashtanga Vinyasy.