Terapia punktów spustowych

Terapia punktów spustowych to praca z mięśniowo-powięziowymi punktami spustowymi (ang. trigger points), czyli nadwrażliwymi miejscami w obrębie wyczuwalnego, napiętego pasma mięśnia szkieletowego. Punkt spustowy boli pod uciskiem i często rzutuje ból w inne okolice ciała, czasem odległe od samego miejsca napięcia. Pojęcie spopularyzowali amerykańscy lekarze Janet Travell i David Simons. Rozróżnia się punkty aktywne, związane ze spontanicznie odczuwanym bólem, oraz punkty utajone, które są bolesne przede wszystkim przy ucisku.

Techniki

Najprostszą i najczęstszą formą pracy jest utrzymywany ucisk, określany jako ucisk niedokrwienny (ischemic compression): terapeuta naciska punkt spustowy i utrzymuje nacisk przez określony czas. Stosuje się też masaż, rozciąganie, poizometryczną relaksację mięśni, techniki pozycyjne oraz schładzanie połączone z rozciąganiem (spray and stretch). Osobną, bardziej inwazyjną metodą jest igłoterapia sucha (dry needling), w której w punkt wprowadza się cienką igłę. Wymaga ona odpowiedniego przeszkolenia i zachowania zasad bezpieczeństwa właściwych dla technik inwazyjnych.

Co daje i co mówią badania

Praca z punktami spustowymi bywa pomocna przy napięciowym bólu mięśni. Badania nad technikami ukierunkowanymi na punkty spustowe wskazują, że niektóre z nich mogą krótkotrwale zmniejszać ból i tkliwość, m.in. w dolegliwościach szyi i obręczy barkowej. Wyniki różnią się jednak zależnie od zastosowanej techniki i badanego problemu. Jednocześnie sam model punktów spustowych pozostaje przedmiotem dyskusji naukowej. Ich dokładny mechanizm i znaczenie w powstawaniu bólu nie są w pełni wyjaśnione. Terapię punktów spustowych można więc traktować jako jedno z podejść do pracy z bólem i napięciem mięśniowym, którego teoretyczne podstawy pozostają częściowo otwarte.