Tonglen

Tonglen (tyb. gtong len – „dawanie i branie”, „wysyłanie i przyjmowanie”) to tybetańska buddyjska praktyka medytacyjna rozwijająca współczucie, w której na wdechu wyobraża się przyjmowanie cierpienia – własnego lub innych istot – a na wydechu wysyłanie ulgi, ciepła i życzliwości. Odwraca ona zwykły odruch unikania tego, co trudne, oraz przywiązywania się do tego, co przyjemne, ćwicząc gotowość, by pozostawać blisko cierpienia zamiast od niego uciekać. Należy do praktyk treningu umysłu (lodżong) i bywa traktowana jako jedna z głównych metod kształtowania współczucia w buddyzmie tybetańskim.

Technika

Tonglen prowadzi się zwykle w siadzie, w rytmie oddechu. Na wdechu wyobraża się przyjmowanie cierpienia, często pod postacią czegoś gorącego, ciężkiego lub ciemnego, a na wydechu wysyła ulgę, chłód, przestrzeń i życzliwość, najczęściej wizualizowane jako światło. Pema Chödrön opisuje praktykę w czterech krokach: krótkiej chwili otwartości i ciszy, pracy z odczuciem (gorące i ciemne na wdechu, chłodne i jasne na wydechu), skupieniu na konkretnej bolesnej sytuacji, a następnie rozszerzeniu współczucia na wszystkich, którzy przeżywają to samo. Praktykę rozwija się stopniowo. Zależnie od przekazu można zacząć od własnego cierpienia albo od konkretnej osoby, której łatwo współczuć, a następnie rozszerzać ją na innych, także na osoby dla nas trudne, i ostatecznie na wszystkie istoty. Istnieje też „tonglen w działaniu” – krótka praktyka podejmowana w chwili, gdy sami lub inni doświadczamy cierpienia w codziennych sytuacjach.

Pochodzenie

Tonglen należy do tradycji lodżongu, czyli treningu umysłu, której początki w Tybecie wiąże się z naukami indyjskiego mistrza Atiśi (982–1054), a następnie z tradycją kadampa. Gesze Czekawa Jesze Dordże (1101–1175) uporządkował nauki lodżongu w Siedmiu punktach treningu umysłu, obejmujących 59 haseł, wśród których znalazły się instrukcje praktyki dawania i brania. Na Zachodzie praktykę spopularyzowali nauczyciele tybetańscy, zwłaszcza Chögyam Trungpa oraz jego uczennica Pema Chödrön.

Różnica wobec metty

Tonglen bywa mylony z medytacją życzliwości (metta), jest jednak odrębną praktyką o innym rodowodzie. Metta polega przede wszystkim na systematycznym rozwijaniu życzliwości przez kierowanie dobrych życzeń ku sobie i innym. Tonglen wykorzystuje natomiast wyobrażeniową wymianę, czyli przyjmowanie cierpienia i wysyłanie ulgi, i jest silniej związany ze współczuciem (karuna) oraz treningiem bodhicitty w buddyzmie mahajany. Ze względu na bezpośrednią pracę z wyobrażeniem cierpienia tonglen może być dla części osób bardziej wymagający emocjonalnie.