Reiki

Reiki (jap. 霊気, od rei – „uniwersalny”, „duchowy” i ki – „energia życiowa”, japoński odpowiednik chińskiego qi) to praktyka pracy z energią, w której terapeuta układa dłonie na ciele osoby lub tuż nad nim, kierując ku niej, według założeń praktyki, uniwersalną energię życiową, by wspierać jej własne zdrowienie i odprężenie. Należy do metod komplementarnych i jest oferowana jako forma głębokiego relaksu oraz wsparcia w stresie, bólu i napięciu emocjonalnym.

Przebieg sesji

Sesję prowadzi się zwykle w cichym, spokojnym miejscu. Osoba przyjmująca leży ubrana na leżance, a terapeuta na kilka minut układa dłonie kolejno w wystandaryzowanych pozycjach na ciele lub tuż nad nim, przesuwając się od głowy ku stopom. W tym ujęciu energia ma płynąć przez dłonie terapeuty do przyjmującego. Spotkanie trwa zwykle od czterdziestu minut do godziny i przebiega w ciszy lub przy delikatnej muzyce. Praktykujący odróżniają poziom pierwszy (praca przez bezpośredni dotyk) od kolejnych stopni, w tym pracy „na odległość”, bez kontaktu z ciałem. Wiele osób opisuje sesję jako wyciszającą i przyjemną, z odczuciem ciepła lub mrowienia pod dłońmi terapeuty.

Pochodzenie

Reiki w obecnej formie stworzył w Japonii Mikao Usui (1865–1926). Według tradycyjnego przekazu doświadczenie, które dało początek metodzie, miało przyjść w 1922 roku po okresie postu i medytacji na górze Kurama pod Kioto. Usui nauczał swojego systemu, nazwanego Usui Reiki Ryoho, i przekazał go licznym uczniom. Jednym z nich był Chujiro Hayashi, a jego uczennica Hawayo Takata, Amerykanka japońskiego pochodzenia, przeniosła praktykę na Hawaje i do Stanów Zjednoczonych w połowie XX wieku, skąd rozpowszechniła się na Zachodzie. Z czasem powstało wiele odmian i szkół. Częścią tradycji są też tak zwane zasady reiki (gokai), krótkie wskazania dotyczące spokoju, wdzięczności i życzliwości na dany dzień. Choć praktyka bywa przedstawiana jako bardzo dawna, jako uporządkowany system ma rodowód dwudziestowieczny.

Co mówią badania

Reiki badano w kontekście bólu, lęku, depresji i jakości życia, między innymi u osób w trakcie leczenia onkologicznego. Przegląd systematyczny randomizowanych badań autorstwa Lee, Pittlera i Ernsta (2008) oraz przegląd Cochrane dotyczący lęku i depresji (Joyce i Herbison, 2015) zgodnie wskazują, że dostępne dane są zbyt skąpe i obarczone wadami metodycznymi (małe grupy, niejasna metodyka, brak rzetelnego zaślepienia), by rozstrzygnąć, czy reiki ma swoiste działanie terapeutyczne wykraczające poza relaks, uważną obecność i efekt oczekiwania. Część nowszych metaanaliz raportuje korzystny wpływ na samopoczucie, lęk czy ból jako uzupełnienie standardowej opieki, jednak jakość tych dowodów pozostaje ograniczona, a efektów trudno oddzielić od odpoczynku, uważnej obecności drugiej osoby i reakcji placebo. Istnienie samej „energii”, na której praktyka ma się opierać, nie zostało wykazane metodami nauk przyrodniczych. Krótko mówiąc, brakuje wiarygodnych dowodów na skuteczność reiki w leczeniu konkretnych schorzeń i potrzeba tu dalszych, lepiej zaprojektowanych badań. Niezależnie od tego wielu praktykujących i przyjmujących ceni reiki za chwilę wyciszenia i życzliwego kontaktu.