Ecstatic Dance

Ecstatic Dance (ang., dosłownie „taniec ekstatyczny”, od greckiego ekstasis – „wyjście poza siebie”) to jedna z najbardziej rozpowszechnionych i rozpoznawalnych form świadomego tańca. Polega na swobodnym, improwizowanym tańcu bez ustalonych kroków, praktykowanym w grupie do muzyki prowadzonej przez DJ-a. Nazwa odwołuje się do stanu lekkiego transu i zatracenia w ruchu, ku któremu zmierza praktyka, choć w polszczyźnie używa się zarówno angielskiej nazwy, jak i tłumaczenia „taniec ekstatyczny”.

Na tle pokrewnych metod, takich jak 5 Rytmów, Ecstatic Dance wyróżnia się zdecentralizowaną, oddolną organizacją oraz silnym naciskiem na muzykę didżejską i wspólną przestrzeń, w której nie ma nauczyciela prowadzącego ruch krok po kroku. W odróżnieniu od Biodanzy, opartej na prowadzonych ćwiczeniach i kontakcie w grupie, taniec ekstatyczny pozostaje przede wszystkim indywidualną podróżą tańczącego, prowadzoną ciągłą falą muzyczną.

Charakterystyka i zasady

Sesję prowadzi DJ lub facylitator, który nie pokazuje figur, lecz buduje atmosferę i dobiera muzykę. Większość wydarzeń łączy podobna, prosta etykieta, mająca chronić bezpieczeństwo i skupienie przestrzeni:

• ruch boso, dla lepszego ugruntowania i kontaktu z podłożem,
• cisza słowna na parkiecie, z porozumiewaniem się ciałem zamiast rozmów,
• brak telefonów i fotografowania,
• brak alkoholu i innych używek,
• brak oceniania i „dobrego” sposobu tańczenia,
• kontakt fizyczny tylko za obopólną zgodą, także wyrażoną niewerbalnie.

Zasada jest jedna i prosta: poruszać się tak, jak się chce i czuje, szanując siebie oraz innych.

Przebieg sesji

Typowa sesja trwa od godziny do dwóch i często otwiera ją oraz zamyka krótki krąg, prowadzony przez osobę czuwającą nad przestrzenią. Muzyka układa się zwykle w łuk energetyczny: zaczyna się spokojnie i ambientowo, stopniowo nabiera tempa, prowadzi przez kulminację, a następnie wycisza, nierzadko kończąc się łagodnym dźwiękiem relaksacyjnym. Taki przebieg tworzy rodzaj wspólnej podróży, w której uczestnicy sami decydują o intensywności i sposobie ruchu.

Historia

Ecstatic Dance wyrasta z szerszego pola świadomego tańca (conscious dance), w którym ważnym wcześniejszym nurtem było 5 Rytmów Gabrielle Roth, ma jednak także własną linię didżejską i festiwalową. Jego współczesna postać ukształtowała się na przełomie wieków. Ważnym ogniwem była społeczność na Hawajach, w ośrodku Kalani, gdzie DJ znany jako Max Fathom połączył swobodny taniec z muzyką elektroniczną, inspirowaną festiwalem Burning Man.

W 2008 roku praktykę przejęli Tyler Blank i Donna Carroll, którzy uruchomili Ecstatic Dance w Oakland w Kalifornii. Zdecydowali się rozwijać ją jako otwarty, wolny od znaków towarowych i franczyzy format, dostępny dla każdego, kto zachowa kilka wspólnych zasad. Z czasem powstała globalna, zdecentralizowana sieć wydarzeń bez jednej organizacji nadrzędnej, obecna dziś w wielu miastach świata, także w Polsce.

Co mówią badania?

Ecstatic Dance rzadko bywa badany jako osobna metoda, częściej w ramach szerszych badań nad świadomym tańcem i nad wpływem tańca na samopoczucie. Ankietowe badanie praktykujących świadomy taniec (Laird i współpracownicy, 2021, N = 1003) wskazało na deklarowaną poprawę nastroju i większą obecność w ciele, były to jednak relacje uczestników, a nie dowód skuteczności klinicznej. Popularne opisy przypisują tańcowi ekstatycznemu działanie lecznicze, np. w lęku i depresji, lecz takie twierdzenia należy traktować ostrożnie.