5 Rytmów

5 Rytmów (ang. 5Rhythms®) to metoda medytacji w ruchu stworzona przez amerykańską tancerkę i muzyczkę Gabrielle Roth pod koniec lat 70. XX wieku. Polega na swobodnym, improwizowanym tańcu prowadzonym przez sekwencję pięciu następujących po sobie rytmów, które razem tworzą strukturę zwaną Falą. Założeniem metody jest, by wprawić ciało w ruch i w ten sposób wyciszyć umysł. W obrębie świadomego tańca 5 Rytmów jest jedną z najstarszych i najbardziej wpływowych metod, z której wyrosło wiele późniejszych nurtów. W odróżnieniu od swobodnej improwizacji tańca ekstatycznego i relacyjnych ćwiczeń Biodanzy, 5 Rytmów porządkuje sesję wokół stałej sekwencji pięciu rytmów Fali, prowadzącej tańczącego przez kolejne jakości ruchu.

Pięć rytmów i Fala

Sercem metody jest sekwencja pięciu rytmów, z których każdy ma odmienną jakość energii i odpowiada innej fazie ruchu. W ujęciu Gabrielle Roth są to:

• Flowing – ruch ciągły, miękki i okrągły, związany z ugruntowaniem i kontaktem z ziemią,
• Staccato – ruch wyrazisty, rytmiczny i zdecydowany, związany z ekspresją i wyznaczaniem granic,
• Chaos – ruch nieprzewidywalny i żywiołowy, w którym odpuszcza się kontrolę,
• Lyrical – ruch lekki, twórczy i swobodny, nazywany „tańcem duszy”,
• Stillness – ruch powolny, oparty na oddechu, prowadzący ku wewnętrznej ciszy.

Przetańczone kolejno rytmy tworzą Falę, czyli łuk trwający zwykle około godziny, który narasta od spokoju, przez kulminację w chaosie, do wyciszenia. W języku swojej metody Roth opisywała Falę jako odzyskiwanie duszy poprzez ciało. Prowadzący zapowiada nadejście kolejnych rytmów i kieruje uwagę tańczących, lecz nie pokazuje kroków.

Założenia i źródła

5 Rytmów wyrosło ze spotkania tańca, terapii i duchowości w kontrkulturze lat 70. XX w., m.in. w kalifornijskim Esalen Institute. Roth czerpała z tradycji szamańskich, mistycznych i filozofii Wschodu, a także z terapii Gestalt, ruchu rozwoju potencjału ludzkiego oraz psychologii transpersonalnej. W 1977 r. założyła w Nowym Jorku ośrodek The Moving Center, w którym prowadziła warsztaty i szkoliła nauczycieli.

Z czasem Roth rozwinęła metodę w szerszy system, opisany w jej książkach, m.in. w Maps to Ecstasy. Obok podstawowej pracy z Falą wyróżniła kolejne poziomy praktyki, wiązane z ciałem, sercem, umysłem, duszą i duchem. Po jej śmierci w 2012 r. metodę kontynuują certyfikowani nauczyciele działający pod marką 5Rhythms.

Praktyka, nauczyciele i odgałęzienia

5 Rytmów praktykuje się w grupie, na warsztatach prowadzonych przez licencjonowanych nauczycieli, których szkolenie i certyfikacja są ujęte w ramy organizacyjne metody. Praktyka jest dostępna niezależnie od sprawności i doświadczenia tanecznego, ponieważ nie wymaga znajomości kroków.

Z 5 Rytmów wyrosły też nowsze metody, rozwijane przez dawnych nauczycieli Roth. Należą do nich Movement Medicine, stworzona przez Susannah i Ya'Acova Darling Khanów, oraz Open Floor, współtworzone przez grupę dawnych nauczycieli tej metody. Wszystkie zachowują rdzeń w postaci improwizowanego ruchu jako praktyki uważności, lecz różnią się akcentami i strukturą.