Rolfing (integracja strukturalna)

Rolfing, nazywany także Rolfing Structural Integration, to opracowana przez amerykańską biochemiczkę Idę Rolf (1896–1979) metoda pracy z ciałem, która przez manualne opracowywanie powięzi oraz naukę nowych nawyków ruchowych dąży do lepszego ustawienia ciała w polu grawitacji. Należy do szerszego nurtu integracji strukturalnej (ang. Structural Integration) – sama nazwa „rolfing” jest chroniona i odnosi się do odmiany nauczanej i certyfikowanej przez Dr. Ida Rolf Institute. Metoda łączy powolny, precyzyjny nacisk tkanek miękkich z prowadzeniem ruchu i świadomością postawy, dlatego bywa opisywana jako pogranicze masażu, terapii manualnej i edukacji somatycznej.

Historia

Ida Pauline Rolf obroniła doktorat z biochemii na Uniwersytecie Columbia w 1920 r., a następnie prowadziła badania w Rockefeller Institute. Własną metodę rozwijała przez kilkadziesiąt lat, czerpiąc inspiracje z osteopatii, jogi, technik pracy nad postawą oraz semantyki ogólnej Alfreda Korzybskiego. W latach 60. i 70. XX w. popularyzowała ją m.in. w kalifornijskim Esalen Institute, gdzie zyskała rozgłos w środowisku ruchu rozwoju potencjału ludzkiego. Praktycy innych szkół posługują się zwykle generyczną nazwą „integracja strukturalna”.

Przebieg

Klasyczny rolfing to seria dziesięciu sesji, którą sama Rolf nazywała „przepisem” (ang. recipe). Każda sesja trwa od godziny do półtorej i skupia się na innej okolicy oraz warstwie ciała. Praktyk opracowuje tkanki dłońmi, kostkami palców i przedramionami, posługując się wolnym, utrzymywanym naciskiem. W trakcie sesji osoba poddawana zabiegowi nie leży biernie, tylko jest proszona o drobne, świadome ruchy. W szkole tej podkreśla się, że pracuje się „z osobą, a nie na osobie”. Kolejne spotkania mają stopniowo łączyć pracę z różnymi obszarami ciała w bardziej spójny wzorzec postawy i ruchu, a końcowe sesje – scalić wprowadzone zmiany.

Założenia

Rolf przyjmowała, że powięź, czyli ciągła sieć tkanki łącznej otaczającej i łączącej mięśnie, narządy oraz inne struktury, kształtuje postawę, a jej miejscowe zgrubienia i napięcia utrwalają niekorzystne ustawienie ciała. Celem pracy jest rozluźnienie i „zrównoważenie” tych struktur tak, by poszczególne segmenty ciała lepiej układały się względem siły grawitacji. Współczesne badania potwierdzają, że powięź jest bogato unerwiona i uczestniczy w przenoszeniu obciążeń mechanicznych. Nie pozwalają one jednak na razie stwierdzić, że manualna praca może trwale „zrównoważyć” powięź ani na stałe ustawić ciało względem grawitacji.

Co mówią badania

Rolfing należy do słabiej przebadanych metod pracy z ciałem, a dostępne prace to najczęściej małe badania bez grupy kontrolnej. Polski zespół odnotował, że po dziesięciu sesjach integracji strukturalnej u zdrowych kobiet wzrosła powierzchowna perfuzja krwi oraz elastyczność tkanki powięziowej, a zmalała jej sztywność w wybranych punktach. Było to jednak małe badanie bez grupy kontrolnej i nie pozwala wnioskować o leczeniu dolegliwości ani o trwałej przebudowie powięzi. W retrospektywnej analizie dokumentacji 383 osób z jednej praktyki stwierdzono większy czynny zakres ruchu w stawach barkowych i biodrowych po pełnej serii sesji, choć bez grupy kontrolnej poprawy nie można jednoznacznie przypisać samej metodzie. Dostępne badania nie wystarczają jeszcze do wiarygodnej oceny klinicznej skuteczności rolfingu, dlatego potrzeba dalszych, dobrze zaprojektowanych prób. Sesja bywa odbierana jako rozluźniająca i może pomagać w uważniejszym odczuwaniu postawy lub ruchu.