Rebirthing

Rebirthing (ang. rebirthing-breathwork, „oddech odradzający”) to metoda pracy z oddechem opracowana przez Amerykanina Leonarda Orra i rozwijana od lat 70. XX wieku. Opiera się na świadomym połączonym oddechu, w którym wdech i wydech łączą się płynnie, bez pauzy. Taki sposób oddychania ma pomagać w docieraniu do stłumionych emocji i ich uwalnianiu, a w ujęciu samej metody także do wczesnych przeżyć odbieranych jako „trauma porodowa”, stąd nazwa nawiązująca do ponownych narodzin.

Geneza i przebieg

Według relacji Orra impulsem do powstania metody były doświadczenia z długich, ciepłych kąpieli, które odbierał jako powrót do wspomnień własnych narodzin. Początkowo prowadził sesje w wodzie (rebirthing w wodzie), później rozwinął wersję „suchą”, prowadzoną poza wodą, co upowszechniło metodę. Sesja trwa zwykle od jednej do dwóch godzin, prowadzi ją facylitator, a praktyce towarzyszą czasem afirmacje. Rebirthing wyrósł z duchowości spod znaku new age, a Orr wiązał go także ze swoją szerszą filozofią, w tym z ideą fizycznej nieśmiertelności. Przeżycia z sesji bywają odbierane jako powrót do najwcześniejszych wspomnień, choć współczesna psychologia traktuje je jako obrazy emocjonalne i symboliczne, a nie dosłowny zapis narodzin.

Co mówią badania

Wielu praktykujących opisuje po sesjach ulgę, rozładowanie napięcia i poczucie emocjonalnego oczyszczenia. Badań nad samym rebirthingiem jest jednak niewiele, a opisywane korzyści opierają się przede wszystkim na doświadczeniach praktykujących i osób prowadzących. Dostępne dane naukowe dotyczą głównie szerszej grupy intensywnych praktyk oddechowych i opisują raczej mechanizmy oddechu niż skuteczność samej metody (Fincham i wsp., 2023). Warto też pamiętać, że intensywny, połączony oddech może prowadzić do hiperwentylacji i spadku stężenia dwutlenku węgla we krwi, dając zawroty głowy, mrowienie czy skurcze mięśni.

Ważne rozróżnienie nazwy

Trzeba odróżnić rebirthing oddechowy od odrębnej, przymusowej praktyki z nurtu tak zwanej terapii więzi, która nosiła tę samą nazwę, lecz nie miała związku z pracą z oddechem. Polegała ona na krępowaniu i uciskaniu dziecka dla upozorowania ponownych narodzin. Podczas takiej sesji w 2000 roku zmarła dziesięcioletnia Candace Newmaker, a prowadzące ją terapeutki zostały skazane. W następstwie tej sprawy taką praktykę objęto zakazami między innymi w Kolorado i Karolinie Północnej. Zakazy te nie dotyczą rebirthingu oddechowego Leonarda Orra.