Rebirthing

Rebirthing (ang. rebirthing-breathwork, „oddech odradzający”) to metoda pracy z oddechem opracowana przez Amerykanina Leonarda Orra w latach 70. XX wieku, przy czym sam Orr twierdził, że jego wcześniejsze eksperymenty zaczęły się w latach 60. Opiera się na świadomym połączonym oddechu, w którym wdech i wydech łączą się płynnie, bez pauzy. W założeniu szkoły ma to otwierać dostęp do stłumionych emocji oraz przeżyć interpretowanych jako wspomnienia, w tym do domniemanej „traumy porodowej”, stąd nazwa nawiązująca do ponownych narodzin.

Geneza i przebieg

Według relacji Orra impulsem do rozwoju metody były doświadczenia pojawiające się podczas długich, ciepłych kąpieli, które interpretował jako wspomnienia własnych narodzin. Początkowo prowadził sesje w wodzie (rebirthing w wodzie), później rozwinął wersję „suchą”, prowadzoną poza wodą, co upowszechniło metodę. Sesja trwa zwykle od jednej do dwóch godzin, prowadzi ją facylitator, a praktyce towarzyszą czasem afirmacje. Rebirthing wyrósł z nurtu New Age. Orr łączył go również z pozbawioną podstaw naukowych ideą fizycznej nieśmiertelności. Warto dodać, że wiarygodne wspomnienia własnego porodu nie są uznawane za dostępne pamięci autobiograficznej, a obrazy pojawiające się podczas sesji nie stanowią dowodu rzeczywistych wydarzeń.

Co mówią badania

Połączony oddech wykonywany intensywnie może prowadzić do hiperwentylacji i spadku stężenia dwutlenku węgla we krwi, powodując zawroty głowy, mrowienie oraz skurcze mięśni. Wiarygodnych badań klinicznych potwierdzających skuteczność terapeutyczną rebirthingu brakuje, a deklarowane korzyści opierają się głównie na relacjach praktyków. Dostępne dane naukowe, w większości dotyczące szerszej grupy intensywnych praktyk oddechowych, odnoszą się do mechanizmów, a nie do skuteczności (Fincham i wsp., 2023).

Ważne rozróżnienie nazwy

Słowem „rebirthing” określano również odrębną, przymusową praktykę z nurtu tak zwanej terapii więzi, niemającą związku z pracą z oddechem. Dziecko owijano i uciskano, aby upozorować ponowne narodziny. Podczas takiej sesji w 2000 roku zmarła przez uduszenie dziesięcioletnia Candace Newmaker, a prowadzące ją osoby skazano. W następstwie tej sprawy podobne zakazy, obejmujące niebezpieczne inscenizacje porodu z krępowaniem lub ograniczaniem oddychania dzieci, wprowadzono w Kolorado i Karolinie Północnej. Nie dotyczą one rebirthingu oddechowego Leonarda Orra.